Những thông tin gần đây về các hoạt động bí
mật của chính phủ Mỹ, sự tăng cường các cuộc xâm phạm thông tin cá nhân và việc
ảnh đại diện của bạn xuất hiện trên Google Ads đã làm dấy lên một vấn đề: Thông
tin cá nhân trực tuyến của bạn chỉ được bảo vệ tối đa khi bạn có thể để mắt đến
chúng. Nhưng khi những dữ liệu này nằm trên máy chủ ở một nơi xa xôi nào đó,
chúng không còn hoàn toàn thuộc về bạn nữa.
Đã có rất nhiều thông tin về cuộc sống hàng
ngày của chúng ta được đưa lên mạng, chủ yếu để mang lại sự tiện lợi: Gmail và
Outlook.com thì lưu trữ thư điện tử, Dropbox và SkyDrive giúp kho dữ liệu của
bạn có thể được sử dụng ở bất cứ đâu, bất cứ lúc nào. Windows 8 giúp bạn tìm
kiếm thông tin với công cụ Bing mặc định, Google Now thậm chí còn đưa ra những
thông tin mà bạn cần trước khi bạn nhận ra mình cần chúng.
Nhưng sự tiện lợi luôn song hành với việc
mất khả năng kiểm soát, và chính điều này đã gây ra những vấn đề về bảo mật
thông tin cá nhân.
Bài viết này có thể chỉ ra một vài biện
pháp đơn giản để giúp bạn hạn chế tối đa lượng thông tin cá nhân trực tuyến của
mình. Nhưng trước khi bắt đầu, hãy nhớ rằng những thủ thuật này đều là những
thủ thuật quen thuộc với bạn. Bạn có thể làm theo tất cả các hướng dẫn trong
bài viết này, thắt chặt an ninh với chỉ một vài mẹo dưới đây hoặc tự mình đi
sâu hơn vào lĩnh vực bảo mật.
Ngăn
chặn Google
Về phía mình, Google đã kiểm soát các dữ
liệu trên rất cẩn thận, và từng nhận được những đánh giá tốt trong bản khảo sát
"Who has your back" của EFF (Electronic Frontier Foundation – Hội bảo
vệ quyền lợi của người dùng máy tính). Nhưng Google cũng có quyền được truy cập
sâu vào các dữ liệu của bạn, một điều đáng để nghĩ tới trong bối cảnh Google
vừa công bố kế hoạch sử dụng tên và ảnh thật của bạn cho hoạt động quảng cáo
trực tuyến (đó là chưa kể tới chiến dịch "Scroogle" của Microsoft).
Ngừng sử dụng Google có vẻ không phải là sự
lựa chọn khả thi với hầu hết mọi người, điều này đã tạo cho Google thế độc
quyền. Thậm chí, nếu chuyển sang dùng dịch vụ của Microsoft thì kho dữ liệu của
bạn vẫn nằm trên máy chủ. Vậy ta có thể làm gì nếu muốn giảm lượng dữ liệu chia
sẻ trực tuyến?
Đầu tiên, hãy cố gắng ngăn Google thu thập
và chia sẻ dữ liệu của bạn. Sử dụng chế độ bảo mật của trình duyệt sẽ giúp bạn
xóa bỏ những cookie theo dõi, bao gồm cả của Google, khi bạn tắt trình duyệt.
Bạn cũng có thể yêu cầu Google ngừng dò tìm thông tin trong phần lịch sử duyệt
web bằng cách chỉnh lại phần setting cá nhân của Google.
Một giải pháp khác là thay thế những dịch
vụ của Google mà bạn có thể thay thế được bằng những dịch vụ có tính bảo mật
cao hơn. Liệu bạn có đang sử dụng Google Docs nhưng không thực sự cần tới khả
năng lưu trữ trực tuyến của nó? Hãy thử dùng phần mềm mã nguồn mở Libre Office.
Nếu bạn chỉ cần những tính năng chỉnh sửa ảnh căn bản, hãy thay thế Picasa bằng
Paint.net.
Và
Facebook
Google có thể có tầm với rộng, nhưng khi
nói đến việc hệ thống hóa các mối quan hệ xã hội của bạn, không có công ty nào
sánh được với Facebook. Và cũng giống như Google, Facebook về cơ bản là không
thể bị loại bỏ khỏi cuộc sống của chúng ta. Bạn cần nó để đăng ký những dịch vụ
ưa thích, chơi game, chat, và giữ liên lạc với bạn bè.
Tinh chỉnh mục setting cá nhân trong hồ sơ
Facebook của bạn có thể giúp ngăn ngừa những ánh mắt tò mò của những người dùng
khác – nhưng sự xâm phạm có thể đến từ chính Facebook. Vậy làm thế nào để bảo
vệ thông tin cá nhân của bạn mà không phải từ bỏ mạng xã hội này?
Rất dễ: Hãy ngừng việc ấn like liên tục và
xem xét việc bỏ thích những trang không cần thiết. Đừng cho thêm thông tin vào
hồ sơ của bạn như sự kiện trong đời, nơi bạn từng ở...
Cuối cùng, hãy quyết định xem bạn có muốn
tiếp tục chia sẻ kho ảnh trực tuyến của mình hay không. Hãy nghĩ xem liệu có ai
thực sự chiêm ngưỡng chúng, hay họ chỉ trợ giúp cho thuật toán nhận diện khuôn
mặt của Facebook?
Facebook cũng có thể lần theo bạn khi
chuyển từ trang web này sang trang web khác bằng cách chèn nút like vào những
trang này. Hãy chắc rằng bạn đã đăng xuất khỏi Facebook để tránh những điều như
thế này xảy ra, hoặc sử dụng chế độ bảo mật của trình duyệt web.
Cuối cùng, bạn cũng có thể xóa tài khoản
Facebook của mình nếu bạn có thể (và muốn) thoát khỏi các mối quan hệ ảo trên
mạng.
Kho lưu trữ "đám mây"
Nếu bạn đã từng truy cập vào kho lưu trữ
"đám mây" của mình, có lẽ bạn sẽ không muốn từ bỏ tiện ích này. Tuy
nhiên, bạn có thể nắm quyền kiểm soát kho dữ liệu trực tuyến đó bằng cách mã
hóa chúng. Điều này sẽ giúp ngăn chặn các cuộc xâm nhập (như những gì đã xảy ra
với Dropbox và Apple).
Hãy nhớ rằng khi những dịch vụ (như
Dropbox) mã hóa dữ liệu của bạn trên máy chủ của họ, đồng thời họ cũng nắm giữ
chìa khóa giải mã trong hầu hết các trường hợp. Điều đó có nghĩa là bạn không
thể kiểm soát được khi nào và ai có thể bẻ khóa những dữ liệu đã được mã hóa đó
(nhưng điều này cũng góp phần làm cho việc sử dụng những dịch vụ này trở nên dễ
dàng hơn – chỉ cần điền thông tin đăng nhập của bạn vào và nhấn Enter!).
Trong khi đó những nhà cung cấp kho lưu trữ
"đám mây" như SpiderOak hay Wuala không bao giờ có thể chạm tới những
chiếc chìa khóa giải mã đó, nghĩa là chỉ có bạn mới có thể giải mã dữ liệu của
mình. (Đừng có bao giờ quên mật khẩu đấy nhé!) Ngoài ra, bạn có thể tự mình mã
hóa dữ liệu trên SkyDrive, Google Drive, Dropbox, Sugarsync, hay bất kỳ dịch vụ
lưu trữ trực tuyến nào khác bằng cách sử dụng các công cụ như TrueCrypt hay
BoxCryptor.
Hoặc là, nếu bạn muốn vào bất kỳ lúc nào, ở
bất kỳ đâu cũng có thể truy cập vào kho dữ liệu của mình nhưng lại không tin
tưởng trao chúng cho bất kỳ ai, hãy sử dụng một ổ đĩa lưu trữ kết nối mạng như
My Cloud của Western Digital để tự tạo ra một kho lưu trữ đám mây của riêng
mình.
Các
dịch vụ khác
Chúng ta vừa bàn về những tài khoản trực
tuyến mà bạn hay sử dụng, nhưng còn những tài khoản khác mà bạn đã liên kết với
mạng xã hội của mình thì sao? Hãy vào phần setting của Facebook, Twitter hay
Google+ để xem danh sách các ứng dụng và dịch vụ có liên kết với tài khoản của
bạn. Và nếu có ứng dụng hay dịch vụ nào mà bạn đã lâu chưa sử dụng, đơn giản là
hãy loại bỏ quyền truy cập của chúng.
Nhân tiện nói về ứng dụng và dịch vụ, có
một cách đơn giản để bảo vệ kho dữ liệu của bạn: Thường xuyên xóa những tài
khoản mà bạn không còn sử dụng nữa.
Bề
nổi của tảng băng
Giờ thì ít ra một phần dữ liệu của bạn đã
nằm trong tầm kiểm soát, và bạn có thể dành sự quan tâm đến những thứ khác. Tuy
nhiên, chúng ta mới chỉ chạm đến bề mặt của việc hạn chế những ai có thể truy
dấu trình duyệt của bạn khi đang online.
Nếu muốn an toàn hơn, hãy thử dùng add on
DoNotTrackMe của Abine một tuần và xem xem liệu có bao nhiêu cookie đã được
chặn. Bạn cũng có thể sử dụng những hòm thư điện tử độc lập sử dụng giao thức
POP3 để lưu trữ thư điện tử và loại bỏ các tin nhắn đến từ các nhà cung cấp máy
chủ.
Ngày nay, việc cách ly hoàn toàn với
Internet là một điều không thể, nhưng chỉ cần dành một chút thời gian để xem
lại kho dữ liệu cá nhân có thể giúp ích rất nhiều cho an ninh và sự riêng tư
của bạn. Và hãy nhớ rằng, việc tìm hiểu sâu đến đâu về bảo mật là hoàn toàn phụ
thuộc vào bạn.
Theo VnReview
